Hoe bouw ik mee aan de lokale improgemeenschap in 2019

Written by Ben Verhoeven maart 4, 2019 0 comment

Als je van impro­visatie houdt en de gemeen­schap die errond bestaat in Ned­er­land en Vlaan­deren, dan zijn er vele manieren om deze te onder­s­te­unen. Deze tekst geeft je heel wat ideeën die door Alex Fradera (UK) verza­meld zijn in de Brits/Ierse improg­e­meen­schap en door mij ver­taald zijn naar de Vlaams/Nederlandse taal en con­text. Iedereen die aan deze ideeën bij­droeg is onder­aan dit artikel ver­meld. De orig­inele con­ver­sa­tie vind je hier.

Vanuit je luie zetel 

Snel en vlug

Praat met elka­ar. Stel een vraag of draag bij aan een online dis­cussie, de bek­end­ste groepen op Face­book daar­voor zijn The­ater­sport voor Ned­er­land en Improbokaal voor Vlaanderen.

Breid de kaart uit. Voeg enkele groepen toe aan deze impro­visatiekaart van de wereld, ges­tart door The Suggestibles.

Laat een review achter. Over het boek van een impro­visator, over een voorstelling die je zag of een the­aterza­al waar je graag komt. Dit kan op Face­book als “aan­bevel­ing”, maar vergeet zek­er niet andere plat­for­men als Tri­pad­vi­sor, Yelp, Google, Amazon.

Een gunst doen

Schri­jf een artikel. Dit kan onmid­del­lijk op sociale media, maar je kan ook gemakke­lijk zelf een blog starten en je eigen ideeën begin­nen delen. Of con­tacteer iemand die al een plat­form heeft, zoals improblog.nl dat het delen van ver­schil­lende visies op impro­visatie als doel heeft. Je kan er echt geïn­spireerd door raken.

Schri­jf een oefen­ing, spelvorm of voorstellingsvorm neer. Deel het werk dat je hebt gedaan en start een discussie.

Doe een inter­view. Er bestaan vele geweldige pod­casts, kijk eens of er miss­chien bij­drages gezocht wor­den en deel wat je te delen hebt!

In je lokale gemeenschap

Kom eens buiten

Ga naar jams. Of een­der welke andere avond waarop oner­varen mensen het podi­um betre­den. Het is geweldig voor zulke avon­den om een mix van ervar­ingsniveaus te hebben, en in tegen­stelling tot, bijvoor­beeld, ten­nis kan je ook erg gestretcht wor­den door te spe­len met mensen met min­der ervar­ing. Een maan­delijkse jam is een maan­delijkse bijeenkomst van de gemeen­schap, om vrien­den en nieuwkomers te ont­moeten, om een bak­en te zijn voor nieuwe impro­visatoren in je stad. Dus onder­s­te­un deze initiatieven.

Nodig nieuwe mensen uit. Meer mensen die aan impro­visatie wor­den bloot­gesteld ver­hogen de kans dat iemand ver­liefd wordt op onze kun­stvorm, en ze zouden de per­soon kun­nen zijn die alles veran­dert. Als je mensen uitn­odigt die onderg­erep­re­sen­teerd zijn in je kun­stvorm — oud­eren, niet-blanken, min­der­vali­den, LGTBQ+ — is er een nog grotere kans op een vrucht­bare uitkomst.

Praat met een­za­t­en. Als je naar een impro­jam of voorstelling gaat en je ziet iemand alleen, praat dan met hen. Het is meer waarschi­jn­lijk dat ze terugkomen of een goed woord­je voor je doen als ze niet alleen plezi­er had­den, maar zich ook deel ervan voelen.

Loof je gemeen­schap. Als je naar buiten­landse fes­ti­vals gaat, of je praat met inter­na­tionale les­gev­ers die je bezoeken, praat dan over het goede werk dat er — vaak zon­der veel bek­end­heid — gebeurt in onze gemeenschap. 

Ver­sterk het gedrag dat je wil zien. Bedank mensen voor het organ­is­eren van een avond die de gemeen­schap dient, of om iets ambitieus te proberen op podi­um. Con­fron­teer mensen met negatief gedrag, na de feit­en wan­neer het gepast is, of op het moment zelf indi­en nodig.

Lokaal groeien

Ver­hoog de inter­esse. Als je woont in een gebied waar impro­visatie nog niet leeft, dan kan je bericht­en posten in groepen die inter­esse kun­nen hebben — com­e­dy, muziek, acteurs, etc. Je kan ook groepen gebruiken die spec­i­fiek zijn voor jouw regio, bijvoor­beeld een bewon­ers­groep van jouw wijk.

Start een jamavond. Zie hier­boven waarom impro­jams geweldig zijn voor de gemeen­schap. Als er nog geen is in jouw omgev­ing, vertelt deze Engel­stal­ige blog hoe je dit kan starten.

Nodig gast­groepen uit. Dit is een goede manier om naar de buiten­wereld te ope­nen en het helpt ook erg om een lokale gemeen­schap te doen groeien en niet te inces­tueus te wor­den. Het heen-en-weer uitn­odi­gen van tegen­standers voor een the­ater­sportwed­stri­jd is een goeie manier om dit te doen. Maar ook avon­den waar­bij meerdere con­cepten door meerdere groepen gespeeld wor­den, zoals bv. bij Easy­laughs in Ams­ter­dam of Swaa­jp in Antwer­pen zijn daar een goed voor­beeld van. Nog beter als je acts kan aan­bieden die onderg­erep­re­sen­teerd zijn in je gemeen­schap en niet zicht­baar zijn op de huidi­ge podia.

Reken een eerlijke pri­js aan voor voorstellin­gen. Dit kan je in bei­de richtin­gen inter­preteren. Als je denkt dat de voorstellin­gen in jouw regio niet toe­ganke­lijk zijn voor som­mige mensen, organ­iseer dan een betaal-wat-je-wil-avond om dat pub­liek te dienen. Wat miss­chien vak­er voorkomt is dat voorstellin­gen vaak gratis zijn of heel laag gepri­jsd, wat het moeil­ijk maakt om arti­esten te betal­en. Over­weeg dan of het tijd is om je voorstelling duur­der te mak­en, zo stu­ur je de bood­schap dat kwaliteitsvolle impro­visatie dezelfde invester­ing ver­di­ent als andere vergelijk­bare avon­den entertainment.

Verbeter je groepswerk (of duo of solo)

Nodig een gast uit. Dit kan iemand zijn van een andere lokale groep om zo de ban­den te ver­sterken en de com­peti­tiegeest te ver­min­deren (zie onder), of mensen van verder af wat bredere ban­den legt. In dat laat­ste geval, over­leg dan met de gast over logistiek en welke com­pen­satie er mogelijk is omdat ze de ver­plaats­ing naar jou maken.

Vraag een coach. Een externe coach kan als buiten­staan­der met een verse blik de kwaliteit van je optre­den ver­hogen, kan prob­lema­tis­che dynamieken zicht­baar mak­en, en kan opmerken waar je nog blinde vlekken hebt in wat je aan je pub­liek toont. (Het voorkomt ook onn­odig dra­ma wan­neer vrien­den aan elka­ar feed­back moeten geven.)

Probeer nieuwe din­gen. RIOT was alti­jd al een goede muzikale improgroep maar nu hebben ze met RIOT on Acid ook een gedurfde voorstelling met enkel elek­tro­n­is­che muziek. Ook bij gen­res, decor, etc. is nog veel ruimte voor experiment.

Hou ver­gaderin­gen met je groep. Er zijn duizend manieren om je groep te helpen ver­beteren en je hebt meer kans om ze te vin­den als je regel­matig bespreekt in je groep wat er werkt, wat niet, en wat iedereen wil voor de toekomst.

Ga met je groep naar een andere stad. Dit is het com­ple­ment van het uitn­odi­gen van gas­ten; op deze manier doe je een beet­je meer van het ver­plaatswerk maar je kri­jgt het voordeel van een geestver­ruimende uit­stap en leert zo hoe anderen een voorstelling maken. 

Laat de competitiegeest varen

Kiete­len maar niet krabben. Als je de zak­en een beet­je anders aan­pakt dan anderen, probeer het te bek­ijken als het toevoe­gen van meer smak­en aan de gemeen­schap. Kri­tiek en het zichzelf onder­schei­den kan nut­tig zijn op de juiste plekken en momenten, maar schaduwen wer­pen over anderen ver­bit­tert de verhoudingen.

Ga kijken naar voorstellin­gen en onder­s­te­un even­e­menten van de groepen ron­dom jou! Een­der welke jam, voorstelling of ander even­e­ment onder­s­te­unen is goed. Want mensen die impro­visatie leren ken­nen, gaan over het alge­meen nog wel eens naar meer impro kijken. We moeten proberen om de mensen die het nog niet eerder zagen, naar impro te kri­j­gen, en dat doen we beter samen.

Plan om over­lap­pin­gen te ver­mi­j­den. Het is moeil­ijk in ste­den met een grote gemeen­schap, maar probeer om je even­e­menten niet op dezelfde momenten te plan­nen. Indi­en het toch gebeurt, probeer te kijken of de even­e­menten kun­nen samen­werken op een manier die beter is voor bei­de partners.

Grote projecten

Help bij een bestaand project

Zow­el in Ned­er­land als Vlaan­deren bestaan vele even­e­menten waarop telkens weer vri­jwilligers nodig zijn om het te kun­nen organ­is­eren, zow­el in het organ­isatiecomité als op het even­e­ment zelf. Ik lijst hier enkele grote even­e­menten op, en je kan in je eigen gemeen­schap zek­er ook nog kleinere even­e­menten ondersteunen.

Ned­er­land: het Ned­er­lands The­ater­sport Toer­nooi (NTT), het Ned­er­lands Stu­den­ten Kam­pi­oen­schap (NSK) The­ater­sport, het jaar­lijks inter­na­tion­aal fes­ti­val Impro Ams­ter­dam, het The­ater­sportweek­end.

Vlaan­deren: het twee­jaar­lijkse inter­na­tion­aal fes­ti­val Improove­li­cious in Leu­ven, de twee­jaar­lijkse long­form­com­peti­tie Kem­pha­nen, de jaar­lijkse Vlaamse Impro­marathon.

Start een nieuw project

Maak een lijst. De Twit­ter­ac­count @Theatersport030 post alle even­e­menten die te mak­en hebben met the­ater­sport in Utrecht. Doen ze dit elders ook al? Indi­en niet, jij zou het kun­nen doen. Of een wiki over impro­visatie met voorstellin­gen gecat­a­lo­geerd per sti­jl? Je zou twee groepen in ver­schil­lende locaties kun­nen doen ont­dekken dat ze alle­bei een voorstelling in fan­ta­sythe­ma spe­len waar­na ze over­leggen en miss­chien zelfs een samen­werk­ing doen.

Medi­akanaal. Een Youtubekanaal waarin impro­visatie achter de scenes wordt getoond, korte clips van optre­dens die maand, con­ver­sa­ties met arti­esten, teasers voor optre­dens. Dit zou een heel groot project zijn, maar het zou awe­some zijn.

Creëer een gemeen­schap­spro­ject? Lat­en we manieren zoeken om ons werk en ons plezi­er verder te ver­sprei­den naar groepen die we nog niet bereiken. Je zou een deel van de gemeen­schap kun­nen zoeken die geïn­ter­esseerd kun­nen zijn en je dien­sten daar aan­bieden. Het vin­den van fond­sen kan nodig zijn, zodat je min­der finan­ciële zor­gen hebt. 

Start een onder­zoek­spro­ject. Bijvoor­beeld het verza­me­len van ervarin­gen van mensen met impro­visatie als ther­a­pie in welke vorm dan ook.

Start een werk­groep over “best prac­tices”. Dit is een plek waar ver­schil­lende improgroepen infor­matie kun­nen delen over mar­ket­ing en organ­isatie. Wat werk­te er wel of niet voor hen. 

Start een blog (zoals improblog.nl), pod­cast (zoals Imp­ro­cast of de Gentse Impro 9000), videokanaal, mag­a­zine (kijk naar waar Sta­tus onder­tussen staat).

The big picture 

Cultiveer een veilige, transparante en verwelkomende gemeenschap

Maak duidelijk waar je voor staat. Alle infor­matie helpt, zoals het neer­schri­jven van de artistieke/organisatorische missie van je the­ater­groep, train­ing­spro­gram­ma of voorstelling. Mensen kun­nen zo selecteren en het ver­min­dert hun kans op een slechte ervar­ing. Een andere manier om dit te doen is het schri­jven van een korte of lange code of con­duct. (Zie dit voor­beeld van Impro Ams­ter­dam.)

Benoem prob­lema­tisch gedrag. Of het nu in de back­stage, leslokalen, op podi­um of ’s avonds in de bar is, kom op tegen lastig, onbe­hoor­lijk en gemeen gedrag. Langs de andere kant, hou de gemeen­schap eerlijk. Als je onware claims ziet gebruikt wor­den (de langst­lopende x, de eni­gen die x doen, …), herin­ner de ver­ant­wo­ordelijken dan vrien­delijk aan de feit­en. Het is onver­mi­jdelijk dat mar­ket­ing de feit­en wat opsmukt, maar het hoeft anderen niet te wissen.

Droom groot, mik hoog.

Geloof meer in jezelf. Impro­visatie in de Ned­er­lan­den heeft een krachtige tra­di­tie en kende zek­er in Vlaan­deren ook een sterke groei in de laat­ste tien jaar. In onze regios wor­den fes­ti­vals geor­gan­iseerd waar mensen van over de hele wereld naar­toe komen, en onze eigen groepen en arti­esten reizen de wereld rond om er Vlaams/Nederlandse impro­visatie te tonen, er zijn ontel­bare the­ater­sportwed­stri­j­den waarin groepen samen komen, vele suc­cesvolle tv-fig­uren hebben een impro­visatiecar­rière (gehad).

Er bestaat hier een glo­rieuze men­geling van sti­jlen met dank aan onze eigen tra­di­ties en het voordeel van geografisch heel nauw bij de Europese improg­e­meen­schap te liggen. Lat­en we verder­gaan met moedig en niet-exclusief te experimenteren!

Lijst van bijdragers

Deze mensen droe­gen bij aan de orig­inele Brits/Ierse ver­sie van deze tekst, teza­men met nog meer anon­iemelin­gen: Holzy Bar­to­lo, Hugh Clark, Ash­ley Comeau, Alex Fradera, Mon­i­ca Gaga, John Paul Houghton, Vic Hogg, Nathan Keates, Lloy­die James Lloyd, Órla Mc Gov­ern, John McInnes, Geoff Monk, Feña Ortal­li, Ged Quayle, Owen Rad­more, Francesca Reid, Joe Samuel, CJ Smith, Joe Thomp­son, Liam Web­ber, Tom Young.

Deze mensen hebben de Ned­er­land­stal­ige ver­sie nagelezen en er feed­back op gegeven: Char­lotte De Met­se­naere, Lau­ra Doorneweerd.

Postscript van Alex Fradera:

Doe het gewoon!

Hoe te starten? Vind iets dat je intrigeerde en for­muleer de eerste actie om te onderne­men. Als het enkel op een bepaalde plaats of tijd­stip gedaan kan wor­den, schri­jf het dan in je agen­da. Eens je begint, heb je van niet iets gemaakt, van je ver­beeld­ing naar iets echt, net als het begin van een scene. De rest kan je, zoals je weet, van daar uit verder opbouwen.

Nog een impro-analo­gie: zoek een part­ner of team om mee samen te werken!

Maak een pub­liek engage­ment! Hier, op Face­book of war dan ook. Het is een goede manier om jezelf wat aan te moedi­gen. Zeg niet te veel want je zou wel eens alle goed­voe­lende schoud­erk­lop­jes kun­nen kri­j­gen nog voor je echt iets deed, maar steek je hand op en ga ervoor.

Een wijze bij­drage was nog: “onthoud dat het beter is om iets kleins te doen en af te werken, dan een groot iets te bedenken maar nooit te doen.”