Geen categorie

Hoe bouw ik mee aan de lokale improgemeenschap in 2019

Written by Ben Verhoeven maart 4, 2019 0 comment

Als je van impro­vi­sa­tie houdt en de gemeen­schap die errond bestaat in Neder­land en Vlaan­de­ren, dan zijn er vele manie­ren om deze te onder­steu­nen. Deze tekst geeft je heel wat idee­ën die door Alex Fra­de­ra (UK) ver­za­meld zijn in de Brits/Ierse impro­ge­meen­schap en door mij ver­taald zijn naar de Vlaams/Nederlandse taal en con­text. Ieder­een die aan deze idee­ën bij­droeg is onder­aan dit arti­kel ver­meld. De ori­gi­ne­le con­ver­sa­tie vind je hier.

Vanuit je luie zetel 

Snel en vlug

Praat met elkaar. Stel een vraag of draag bij aan een onli­ne dis­cus­sie, de bekend­ste groe­pen op Facebook daar­voor zijn The­a­ter­sport voor Neder­land en Impro­bo­kaal voor Vlaan­de­ren.

Breid de kaart uit. Voeg enke­le groe­pen toe aan deze impro­vi­sa­tie­kaart van de wereld, gestart door The Sug­ges­ti­bles.

Laat een review ach­ter. Over het boek van een impro­vi­sa­tor, over een voor­stel­ling die je zag of een the­a­ter­zaal waar je graag komt. Dit kan op Facebook als “aan­be­ve­ling”, maar ver­geet zeker niet ande­re plat­for­men als Tripad­vi­sor, Yelp, Goog­le, Ama­zon.

Een gunst doen

Schrijf een arti­kel. Dit kan onmid­del­lijk op soci­a­le media, maar je kan ook gemak­ke­lijk zelf een blog star­ten en je eigen idee­ën begin­nen delen. Of con­tac­teer iemand die al een plat­form heeft, zoals improblog.nl dat het delen van ver­schil­len­de visies op impro­vi­sa­tie als doel heeft. Je kan er echt geïn­spi­reerd door raken.

Schrijf een oefe­ning, spel­vorm of voor­stel­lings­vorm neer. Deel het werk dat je hebt gedaan en start een dis­cus­sie.

Doe een inter­view. Er bestaan vele gewel­di­ge pod­casts, kijk eens of er mis­schien bij­dra­ges gezocht wor­den en deel wat je te delen hebt!

In je lokale gemeenschap

Kom eens buiten

Ga naar jams. Of een­der wel­ke ande­re avond waar­op oner­va­ren men­sen het podi­um betre­den. Het is gewel­dig voor zul­ke avon­den om een mix van erva­rings­ni­veaus te heb­ben, en in tegen­stel­ling tot, bij­voor­beeld, ten­nis kan je ook erg gestretcht wor­den door te spe­len met men­sen met min­der erva­ring. Een maan­de­lijk­se jam is een maan­de­lijk­se bij­een­komst van de gemeen­schap, om vrien­den en nieuw­ko­mers te ont­moe­ten, om een baken te zijn voor nieu­we impro­vi­sa­to­ren in je stad. Dus onder­steun deze ini­ti­a­tie­ven.

Nodig nieu­we men­sen uit. Meer men­sen die aan impro­vi­sa­tie wor­den bloot­ge­steld ver­ho­gen de kans dat iemand ver­liefd wordt op onze kunst­vorm, en ze zou­den de per­soon kun­nen zijn die alles ver­an­dert. Als je men­sen uit­no­digt die onder­ge­re­pre­sen­teerd zijn in je kunst­vorm — oude­ren, niet-blan­ken, min­der­va­li­den, LGTBQ+ — is er een nog gro­te­re kans op een vrucht­ba­re uit­komst.

Praat met een­za­ten. Als je naar een impro­jam of voor­stel­ling gaat en je ziet iemand alleen, praat dan met hen. Het is meer waar­schijn­lijk dat ze terug­ko­men of een goed woord­je voor je doen als ze niet alleen ple­zier had­den, maar zich ook deel ervan voe­len.

Loof je gemeen­schap. Als je naar bui­ten­land­se fes­ti­vals gaat, of je praat met inter­na­ti­o­na­le les­ge­vers die je bezoe­ken, praat dan over het goe­de werk dat er — vaak zon­der veel bekend­heid — gebeurt in onze gemeen­schap. 

Ver­sterk het gedrag dat je wil zien. Bedank men­sen voor het orga­ni­se­ren van een avond die de gemeen­schap dient, of om iets ambi­ti­eus te pro­be­ren op podi­um. Con­fron­teer men­sen met nega­tief gedrag, na de fei­ten wan­neer het gepast is, of op het moment zelf indien nodig.

Lokaal groeien

Ver­hoog de inte­res­se. Als je woont in een gebied waar impro­vi­sa­tie nog niet leeft, dan kan je berich­ten pos­ten in groe­pen die inte­res­se kun­nen heb­ben — come­dy, muziek, acteurs, etc. Je kan ook groe­pen gebrui­ken die spe­ci­fiek zijn voor jouw regio, bij­voor­beeld een bewo­ners­groep van jouw wijk.

Start een jam­avond. Zie hier­bo­ven waar­om impro­jams gewel­dig zijn voor de gemeen­schap. Als er nog geen is in jouw omge­ving, ver­telt deze Engels­ta­li­ge blog hoe je dit kan star­ten.

Nodig gast­groe­pen uit. Dit is een goe­de manier om naar de bui­ten­we­reld te ope­nen en het helpt ook erg om een loka­le gemeen­schap te doen groei­en en niet te inces­tu­eus te wor­den. Het heen-en-weer uit­no­di­gen van tegen­stan­ders voor een the­a­ter­sport­wed­strijd is een goeie manier om dit te doen. Maar ook avon­den waar­bij meer­de­re con­cep­ten door meer­de­re groe­pen gespeeld wor­den, zoals bv. bij Easy­l­aughs in Amster­dam of Swaajp in Ant­wer­pen zijn daar een goed voor­beeld van. Nog beter als je acts kan aan­bie­den die onder­ge­re­pre­sen­teerd zijn in je gemeen­schap en niet zicht­baar zijn op de hui­di­ge podia.

Reken een eer­lij­ke prijs aan voor voor­stel­lin­gen. Dit kan je in bei­de rich­tin­gen inter­pre­te­ren. Als je denkt dat de voor­stel­lin­gen in jouw regio niet toe­gan­ke­lijk zijn voor som­mi­ge men­sen, orga­ni­seer dan een betaal-wat-je-wil-avond om dat publiek te die­nen. Wat mis­schien vaker voor­komt is dat voor­stel­lin­gen vaak gra­tis zijn of heel laag geprijsd, wat het moei­lijk maakt om arties­ten te beta­len. Over­weeg dan of het tijd is om je voor­stel­ling duur­der te maken, zo stuur je de bood­schap dat kwa­li­teits­vol­le impro­vi­sa­tie dezelf­de inves­te­ring ver­dient als ande­re ver­ge­lijk­ba­re avon­den enter­tain­ment.

Verbeter je groepswerk (of duo of solo)

Nodig een gast uit. Dit kan iemand zijn van een ande­re loka­le groep om zo de ban­den te ver­ster­ken en de com­pe­ti­tie­geest te ver­min­de­ren (zie onder), of men­sen van ver­der af wat bre­de­re ban­den legt. In dat laat­ste geval, over­leg dan met de gast over logis­tiek en wel­ke com­pen­sa­tie er moge­lijk is omdat ze de ver­plaat­sing naar jou maken.

Vraag een coach. Een exter­ne coach kan als bui­ten­staan­der met een ver­se blik de kwa­li­teit van je optre­den ver­ho­gen, kan pro­ble­ma­ti­sche dyna­mie­ken zicht­baar maken, en kan opmer­ken waar je nog blin­de vlek­ken hebt in wat je aan je publiek toont. (Het voor­komt ook onno­dig dra­ma wan­neer vrien­den aan elkaar feed­back moe­ten geven.)

Pro­beer nieu­we din­gen. RIOT was altijd al een goe­de muzi­ka­le impro­groep maar nu heb­ben ze met RIOT on Acid ook een gedurf­de voor­stel­ling met enkel elek­tro­ni­sche muziek. Ook bij gen­res, decor, etc. is nog veel ruim­te voor expe­ri­ment.

Hou ver­ga­de­rin­gen met je groep. Er zijn dui­zend manie­ren om je groep te hel­pen ver­be­te­ren en je hebt meer kans om ze te vin­den als je regel­ma­tig bespreekt in je groep wat er werkt, wat niet, en wat ieder­een wil voor de toe­komst.

Ga met je groep naar een ande­re stad. Dit is het com­ple­ment van het uit­no­di­gen van gas­ten; op deze manier doe je een beet­je meer van het ver­plaats­werk maar je krijgt het voor­deel van een geest­ver­rui­men­de uit­stap en leert zo hoe ande­ren een voor­stel­ling maken. 

Laat de competitiegeest varen

Kie­te­len maar niet krab­ben. Als je de zaken een beet­je anders aan­pakt dan ande­ren, pro­beer het te bekij­ken als het toe­voe­gen van meer sma­ken aan de gemeen­schap. Kri­tiek en het zich­zelf onder­schei­den kan nut­tig zijn op de juis­te plek­ken en momen­ten, maar scha­du­wen wer­pen over ande­ren ver­bit­tert de ver­hou­din­gen.

Ga kij­ken naar voor­stel­lin­gen en onder­steun eve­ne­men­ten van de groe­pen rond­om jou! Een­der wel­ke jam, voor­stel­ling of ander eve­ne­ment onder­steu­nen is goed. Want men­sen die impro­vi­sa­tie leren ken­nen, gaan over het alge­meen nog wel eens naar meer impro kij­ken. We moe­ten pro­be­ren om de men­sen die het nog niet eer­der zagen, naar impro te krij­gen, en dat doen we beter samen.

Plan om over­lap­pin­gen te ver­mij­den. Het is moei­lijk in ste­den met een gro­te gemeen­schap, maar pro­beer om je eve­ne­men­ten niet op dezelf­de momen­ten te plan­nen. Indien het toch gebeurt, pro­beer te kij­ken of de eve­ne­men­ten kun­nen samen­wer­ken op een manier die beter is voor bei­de part­ners.

Grote projecten

Help bij een bestaand project

Zowel in Neder­land als Vlaan­de­ren bestaan vele eve­ne­men­ten waar­op tel­kens weer vrij­wil­li­gers nodig zijn om het te kun­nen orga­ni­se­ren, zowel in het orga­ni­sa­tie­co­mi­té als op het eve­ne­ment zelf. Ik lijst hier enke­le gro­te eve­ne­men­ten op, en je kan in je eigen gemeen­schap zeker ook nog klei­ne­re eve­ne­men­ten onder­steu­nen.

Neder­land: het Neder­lands The­a­ter­sport Toer­nooi (NTT), het Neder­lands Stu­den­ten Kam­pi­oen­schap (NSK) The­a­ter­sport, het jaar­lijks inter­na­ti­o­naal fes­ti­val Impro Amster­dam, het The­a­ter­sport­week­end.

Vlaan­de­ren: het twee­jaar­lijk­se inter­na­ti­o­naal fes­ti­val Improo­ve­li­cious in Leu­ven, de twee­jaar­lijk­se long­form­com­pe­ti­tie Kemp­ha­nen, de jaar­lijk­se Vlaam­se Impro­ma­ra­thon.

Start een nieuw project

Maak een lijst. De Twit­ter­ac­count @Theatersport030 post alle eve­ne­men­ten die te maken heb­ben met the­a­ter­sport in Utrecht. Doen ze dit elders ook al? Indien niet, jij zou het kun­nen doen. Of een wiki over impro­vi­sa­tie met voor­stel­lin­gen geca­ta­lo­geerd per stijl? Je zou twee groe­pen in ver­schil­len­de loca­ties kun­nen doen ont­dek­ken dat ze alle­bei een voor­stel­ling in fan­ta­sy­the­ma spe­len waar­na ze over­leg­gen en mis­schien zelfs een samen­wer­king doen.

Media­ka­naal. Een You­tu­be­ka­naal waar­in impro­vi­sa­tie ach­ter de sce­nes wordt getoond, kor­te clips van optre­dens die maand, con­ver­sa­ties met arties­ten, tea­sers voor optre­dens. Dit zou een heel groot pro­ject zijn, maar het zou aweso­me zijn.

Cre­ëer een gemeen­schaps­pro­ject? Laten we manie­ren zoe­ken om ons werk en ons ple­zier ver­der te ver­sprei­den naar groe­pen die we nog niet berei­ken. Je zou een deel van de gemeen­schap kun­nen zoe­ken die geïn­te­res­seerd kun­nen zijn en je dien­sten daar aan­bie­den. Het vin­den van fond­sen kan nodig zijn, zodat je min­der finan­ci­ë­le zor­gen hebt. 

Start een onder­zoeks­pro­ject. Bij­voor­beeld het ver­za­me­len van erva­rin­gen van men­sen met impro­vi­sa­tie als the­ra­pie in wel­ke vorm dan ook.

Start een werk­groep over “best prac­ti­ces”. Dit is een plek waar ver­schil­len­de impro­groe­pen infor­ma­tie kun­nen delen over mar­ke­ting en orga­ni­sa­tie. Wat werk­te er wel of niet voor hen. 

Start een blog (zoals improblog.nl), pod­cast (zoals Impro­cast of de Gent­se Impro 9000), video­ka­naal, maga­zi­ne (kijk naar waar Sta­tus onder­tus­sen staat).

The big picture 

Cultiveer een veilige, transparante en verwelkomende gemeenschap

Maak dui­de­lijk waar je voor staat. Alle infor­ma­tie helpt, zoals het neer­schrij­ven van de artistieke/organisatorische mis­sie van je the­a­ter­groep, trai­nings­pro­gram­ma of voor­stel­ling. Men­sen kun­nen zo selec­te­ren en het ver­min­dert hun kans op een slech­te erva­ring. Een ande­re manier om dit te doen is het schrij­ven van een kor­te of lan­ge code of con­duct. (Zie dit voor­beeld van Impro Amster­dam.)

Benoem pro­ble­ma­tisch gedrag. Of het nu in de back­sta­ge, les­lo­ka­len, op podi­um of ’s avonds in de bar is, kom op tegen las­tig, onbe­hoor­lijk en gemeen gedrag. Langs de ande­re kant, hou de gemeen­schap eer­lijk. Als je onwa­re claims ziet gebruikt wor­den (de langst­lo­pen­de x, de eni­gen die x doen, …), her­in­ner de ver­ant­woor­de­lij­ken dan vrien­de­lijk aan de fei­ten. Het is onver­mij­de­lijk dat mar­ke­ting de fei­ten wat opsmukt, maar het hoeft ande­ren niet te wis­sen.

Droom groot, mik hoog.

Geloof meer in jezelf. Impro­vi­sa­tie in de Neder­lan­den heeft een krach­ti­ge tra­di­tie en ken­de zeker in Vlaan­de­ren ook een ster­ke groei in de laat­ste tien jaar. In onze regi­os wor­den fes­ti­vals geor­ga­ni­seerd waar men­sen van over de hele wereld naar­toe komen, en onze eigen groe­pen en arties­ten rei­zen de wereld rond om er Vlaams/Nederlandse impro­vi­sa­tie te tonen, er zijn ontel­ba­re the­a­ter­sport­wed­strij­den waar­in groe­pen samen komen, vele suc­ces­vol­le tv-figu­ren heb­ben een impro­vi­sa­tie­car­ri­è­re (gehad).

Er bestaat hier een glo­ri­eu­ze men­ge­ling van stij­len met dank aan onze eigen tra­di­ties en het voor­deel van geo­gra­fisch heel nauw bij de Euro­pe­se impro­ge­meen­schap te lig­gen. Laten we ver­der­gaan met moe­dig en niet-exclu­sief te expe­ri­men­te­ren!

Lijst van bijdragers

Deze men­sen droe­gen bij aan de ori­gi­ne­le Brits/Ierse ver­sie van deze tekst, teza­men met nog meer ano­nie­me­lin­gen: Hol­zy Bar­to­lo, Hugh Clark, Ash­ley Comeau, Alex Fra­de­ra, Moni­ca Gaga, John Paul Hough­ton, Vic Hogg, Nathan Kea­tes, Lloy­die James Lloyd, Órla Mc Govern, John McIn­nes, Geoff Monk, Feña Ortal­li, Ged Quay­le, Owen Rad­mo­re, Fran­ce­s­ca Reid, Joe Samu­el, CJ Smith, Joe Thomp­son, Liam Web­ber, Tom Young.

Deze men­sen heb­ben de Neder­lands­ta­li­ge ver­sie nage­le­zen en er feed­back op gege­ven: Char­lot­te De Met­se­nae­re, Lau­ra Door­ne­weerd.

Postscript van Alex Fradera:

Doe het gewoon!

Hoe te star­ten? Vind iets dat je intri­geer­de en for­mu­leer de eer­ste actie om te onder­ne­men. Als het enkel op een bepaal­de plaats of tijd­stip gedaan kan wor­den, schrijf het dan in je agen­da. Eens je begint, heb je van niet iets gemaakt, van je ver­beel­ding naar iets echt, net als het begin van een sce­ne. De rest kan je, zoals je weet, van daar uit ver­der opbou­wen.

Nog een impro-ana­lo­gie: zoek een part­ner of team om mee samen te wer­ken!

Maak een publiek enga­ge­ment! Hier, op Facebook of war dan ook. Het is een goe­de manier om jezelf wat aan te moe­di­gen. Zeg niet te veel want je zou wel eens alle goed­voe­len­de schou­der­klop­jes kun­nen krij­gen nog voor je echt iets deed, maar steek je hand op en ga ervoor.

Een wij­ze bij­dra­ge was nog: “ont­houd dat het beter is om iets kleins te doen en af te wer­ken, dan een groot iets te beden­ken maar nooit te doen.”